Shopping Cart
Your Cart is Empty
Quantity:
Subtotal
Taxes
Shipping
Total
There was an error with PayPalClick here to try again
CelebrateThank you for your business!You should be receiving an order confirmation from Paypal shortly.Exit Shopping Cart

Bradella u Bankun ġdid

Fid-19 ta’ Ġunju 2015, il-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes se żżanżan bradella u bankun ġdid għall-istatwa artistika tal-Madonna ta’ Lourdes, proġett li xxettel seba’ snin ilu, fl-2008 meta l-Konfraternità kienet qiegħda tiċċelebra l-150 sena mid-dehriet tal-Madonna f’Lourdes. Din l-opra artistika ġiet iddisinjata mill-artist Renzo Gauci u maħduma mill-mastrudaxxa Julius Sacco, filwaqt li l-iskultura ħa ħsiebha Renzo Gauci. Kif ser naraw aktar ’l isfel f’dan l-artiklu, il-proġett ta’ bradella ġdida kien f’moħħ id-diriġenti tal-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes sa mis-sena 1928. Kellu jkun is-Sur Godfrey Axiaq, membru u benefattur kbir tal-Konfraternità li reġa’ ta l-ħajja lil dan ilproġett meta fis-sena 2008 avviċina lill-Grupp Mexxej biex jiffinanzja dan il-proġett ambizzjuż.

Proġett li kellu jinbeda 84 sena ilu

Il-proġett tal-bradella, b’disinn tas-Sur Emmanuel Buhagiar għall-vara tal-Madonna ta’ Lourdes kien ġie kkummissjonat u approvat fi żmien il-Kappillan Dun Emmanuel Micallef mill-Isla. Dak iż-żmien, il-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes kienet ippreżentat id-disinn talartist Emmanuel Buhagiar waqt Laqgħa Ġenerali li nżammet fit-23 ta’ Awwissu 1931, liema disinn ġie preżentat wara li tlett snin qabel fl-1928, is-sena meta saru l-Festi Solenni f’għeluq iċ-Ċinkwantenarju mit-twaqqif tal-Konfraternità, kienet saret talba biex l-istess Konfraternità tagħmel bradella għall-Madonna ta’ Lourdes. Dan il-proġett kien sab l-appoġġ sħiħ tal-Kappillan Dun Emmanuel Micallef li skont hu l-istatwa ma kien jonqosha xejn ħlief il-bradella.

Madankollu, minkejja li sas-sena 1931 il-Kappillan Micallef baqa’ jinsisti biex issir din l-opra, fejn saħansitra l-Konfraternità Lourdes kienet anke waslet biex tippreżenta disinn fil-kobor tal-istess opra maħdum mill-iskultur Emmanuel Buhagiar, il-bradella baqgħet ma saritx minħabba li sadanittant il-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes laħqet ġiet sopressa. Dwar dan il-każ tal-aħħar, huwa interessanti li wieħed jara għalfejn il-Konfraternità twaqqfet milli tkompli taħdem. Dan it-tagħrif jinsab f’dokumenti li saru fl-istess żmien u li juru li bażikament il-Konfraternità ma tħallietx taħdem aktar għat-tliet raġunijiet li ġejjin:

Bejn l-1929 u 1931, kellha ssir diviżjoni ta’ post f’Ħal Lija, eżattament fi Strada Preziosi. Dan il-post kien jikkonsisti f’dar antika, żewġ imħażen u tliet ġardini bil-larinġ u bil-ġwiebi tal-ilma. Il-post imsemmi kellu jinqasam bejn l-Abbazija tas-Sorijiet ta’ Bormla, li kien jidher għalihom l-Arċipriet ta’ Bormla, il-Mons. Dun Karm Cutajar, u l-Konfraternità tal-Beata Verġni Immakulata ta’ Lourdes tal-Qrendi, li għaliha kellu jidher il-Prokuratur talKonfraternità, is-Sur Francesco Vella. Il-post kellu jinqasam kif ġej: tliet kwarti (3/4) lill-Abbazija tas-Sorijiet ta’ Bormla; u kwart (1/4) lill-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes/ San Filippu Neri.

Meta l-Vigarju Ġenerali, il-Mons. Dun Pawl Galea, sejjaħ lill-Prokuratur Vella l-kurja sabiex isir il-qsim talFond imsemmi, kien hemm disgwid rigward l-istima tal-post. Skont l-istima tal-Perit Milanes tal-Isla, il-fond kien jiswa £200 (mitejn Lira Sterlina), madankollu, skont l-espert li kien ħa miegħu l-Prokuratur tal-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes din kienet tiswa aktar minn £800 (tmin mitt Lira Sterlina), dan għaliex il-post seta’ jerġa’ jinbena u kien jinsab f’Ħal Lija, post ċentrali. L-espert li ħa miegħu l-Prokuratur Vella ssuġġerixxa li l-qsim jiġi pospost u l-fond jingħata b’ċens b’offerta jew jinkera, bl-ispejjeż u l-profitt jiġu maqsuma bejn l-Abbazija tas-Sorijiet u l-Konfraternità. Dawn is-suġġerimenti ma niżlu tajjeb xejn mal-Vigarju Ġenerali, tant li spiċċa keċċa ’l barra lill-espert u lill-Prokuratur.

Inzerta li l-fundatur, is-Sur Salvatore Cachia, kien għad kellu lil bintu ħajja, is-Sinjorina Filomena Cachia li fl-età ta’ 94 sena kienet għadha toqgħod fi Triq il-Kbira, il-Qrendi, (quddiem il-ħanut tal-barbier). Din malli saret taf b’dak kollu li seħħ marret il-Kurja u talbet il-Vigarju jagħmel ġustizzja mingħajr favuri jew preferenzi. Infatti l-Kurja wara, kienet qabbdet qassis minn Ħal Lija sabiex jieħu ħsieb jirranġa u jikri l-fond kif propost millKonfraternità Lourdes. Naturalment il-Mons. Dun Pawl Galea bħala Vigarju ma tantx kien sodisfatt b’dan kollu, u kien esprima ruħu ma’ diversi nies li kien hemm bżonn li jittieħdu passi drastiċi fil-konfront tal-Konfraternità sabiex din is-sitwazzjoni ma terġax tirrepeti ruħha.

It-tieni raġuni kienet it-tneħħija tad-dritt li l-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes kellha li toqgħod fil-post tagħha mal-Presbiterju kemm fil-ġranet tal-‘Quarante Ore’ (ilKwaranturi) kif ukoll fi tmiem il-purċissjonijiet. Dan ilpost kien ingħata lill-Konfraternità Lourdes sa mit-twaqqif tagħha, sewwa sew fis-sena 1878.

Raġuni oħra kienu d-diversi rapporti (ilmenti) li kienu saru rigward id-disinn mill-isbaħ tal-bradella li kien ġie ppreżentat mill-Konfraternità Lourdes lill-Kappillan Micallef, xogħol l-iskultur famuż Emmanuel Buhagiar waqt il-Laqgħa Ġenerali tat-23 ta’ Awwissu 1931. Sfortunament il-Konfraternità m’għandx għandha kopja ta’ dan id-disinn.

Minbarra dan, raġuni oħra għalfejn il-proġett tal-bradella, bid-disinn tas-Sur Emmanuel Buhagiar, baqa’ ma sarx kien minħabba diżgwid familjari bejn il-Kappillan Micallef u l-familja ta’ Ġużeppi Cassar, magħruf bħala l-‘imgħallem’ mill-familja tal-Mażina. Dan Ġużeppi Cassar li kien armel u kellu tlett ibniet kien iżżewweġ lil Giovanna Magri li kellha wkoll tlett ibniet mill-ewwel żwieġ tagħha. Miż-żwieġ bejn Ġużeppi u Giovanna Magri twieled l-Avukat Ġużè Cassar.

L-imsemmija tilwima seħħet meta Luiġi (Ġiġi) Micallef, iben Alfredo Micallef Grimaud u Agostina Micallef ( li żżewġu ż-Żejtun), b’din tal-aħħar tkun oħt il-Kappillan Micallef, tgħarras ma’ M’Lourdes Magri, bint Paolo Magri u Giovanna Magri, waħda mit-tlett ibniet ta’ Giovanna Magri li meta romlot iżżewġet lil Ġużeppi Cassar. Iż-żwieġ bejn Luigi Micallef u M’Lourdes Magri sar nhar id-19 ta’ Settembru 1931 biċ-ċelebrant ikun il-Can. Cap. Joannis Formosa S.T.D., J.U.D., B.A u x-xhieda r-Rev. Dun Emmanuel Micallef u Nikola Ellul. Issa peress li meta żżewġet waħda mill-bniet ta’ Ġuzeppi Cassar (mill-ewwel żwieġ tiegħu), ilftehim kien li r-riċeviment tat-tieġ ma jsirx id-dar tagħhom, (Il-lum parti mill-Każin tas-Soċjetà Filarmonika Lourdes), meta kien imiss li tiżżewweġ M’Lourdes ġara l-istess biddifferenza li f’din iċ-ċirkustanza il-Kappillan Micallef ħa għalih u kiser kull kuntatt li kellu ma’ Ġużeppi Cassar u l-Każin tas-Soċjetà Filarmonika Lourdes. Minħabba dan id-diżgwid familjari, il-bradella tal-Madonna ta’ Lourdes, li kienet ġiet approvata minnu stess ma tħallietx issir flimkien ma’ affarijiet oħra.

Dan kollu jkompli jsaħħaħ il-fehma ta’ kemm issopressjoni kienet superfiċjali u mhux ġusta fil-konfront tal-Konfraternità Lourdes, tant li d-digiriet tal-istess sopressjoni datat 9 ta’ Awwissu 1935 jonqos milli jsemmi r-raġunijiet għal dan. Barra minnhekk, l-istorja turina kemm il-Konfraternità Lourdes ma’ kellhiex triq faċli sabiex tieħu ħsieb dak li bi dritt kien propjetà tagħha. Madankollu, u minkejja dak kollu li ġara u li għaddiet minnu fl-imgħoddi l-Konfraternità Lourdes illum hija meqjusa bħala waħda mill-aktar Konfraternitajiet attivi fuq diversi livelli, u mudell għal ħafna oħrajn. Sfortunatament b’konsegwenza ta’ dan it-taqlib kollu, kemm il-Konfraternità kif ukoll ilParroċċa tilfu opra artistika mill-isbaħ minn idejn ħadd ħlief Emmanuel Buhagiar. Dan ma qatax qalb il-membri li matul is-snin żammew ħajja din ix-xewqa biex sa fl-aħħar din is-sena se nkunu nistgħu nżanżnuha u b’hekk inwettqu ħolma twila li missirijietna tant stinkaw għaliha biex jarawha sseħħ.

F'dan l-album hawn sett ta’ ritratti migbuda fl-ahhar snin fejn juri l-process tax-xoghol li sar fuq il-Bradella u bankun godda imzanzna fil-Festa tas-sena 2015, b'disinn u skultura mahduma minn Renzo Gauci u xoghol fil-karpenterija mill-ahwa Gilju u Charlie Sacco.

Grazzi mill-qalb tmur lejn is-Sur Godfrey Axiaq, benefattur ta' din l-opra hekk majestuza. Grazzi wkoll tmur lill-membri konsulturi, lil Kappillan, il-Kleru u lil dawk kollha li taw is-sehem taghhom sabiex din l-opra issir realta.

Il-Bradella l-Ġdida. X’nistennew!

Il-vara tal-Madonna ta’ Lourdes bl-istil purista tagħha tipiku tal-iskultur magħruf Karlu Darmanin, u r-raġġiera dinamika tagħha, toffri kompożizzjoni bbilanċjata u simetrika li issa se tkompli tingħaqad bil-proġett tal-bradella l-ġdida. Fil-fatt ingħatat attenzjoni partikolari wkoll biex ilbradella tirrifletti l-eleganza tal-pedestall. Dan serva biex jorbot f’armonija waħda l-proġett kollu li fost l-oħrajn jinkludi wkoll l-element dekorattiv tal-vara, rifless fl-anġli tal-ġnub. Fil-fatt il-kantunieri tondi tal-bradella u l-bankun, saru biex ħolqu kontinwazzjoni mexxejja mal-pedati tondi ta’ dawn l-anġli.

Kien importanti wkoll li dan il-proġett, għalkemm b’tifsila tradizzjonali, ikun fih elementi li jorbtuh maż-żmien li sar fih. Dan partikolarment jidher fl-element figurattiv tal-bankun fejn kemm il-panewijiet kif ukoll l-istatwi tħallew bid-daqqa friska tal-għodda. Dan id-dettall filwaqt li joħroġ il-proċess ta’ tinqix, jagti lill-kompożizzjoni xeħta kontemporanja ukoll.

Il-panew tal-faċċata jirrapreżenta t-tħabbira talArkanġlu lil Marija, bl-istatwi ta’ San Filippu Neri fuq naħa u Santa Bernardina fuq in-naħa l-oħra. Il-bqija talpanewijiet ikomplu jirrakkuntaw b’mod kronoloġiku l-ħajja tal-Madonna. Fil-fatt dawn jikkonsistu fil-Viżitazzjoni, itTwelid ta’ Ġesù u l-Inkurunazzjoni. L-istatwi li hemm fuq kull naħa ta’ kull panew huma ta’ Sant’Anna u San Ġwakkin; il-Papa Piju XII u l-Papa Piju IX; il-Papa Ġwanni Pawlu II u San Ġorg Preca. B’dawn l-aħħar tnejn ikomplu jorbtu dan il-proġett ma’ żminijietna.

Intużaw tliet tipi ta’ njam għal din l-opra biex jinħoloq effett dekorattiv, permezz tal-kulur partikolari ta’ kull injama. Permezz tal-injam ċar tal-panewijiet u l-istatwi, inħoloq bilanċ estetiku mal-induratura tal-vara u l-pedestall. Is-sabiħ ta’ proġett bhal dan hu, li għalkemm il-bradella fiha xogħol elaborat, dan bl-ebda mod ma jtellef mill-importanza tal-vara li hemm fuqha.

Grazzi mill-qalb

Il-Konfraternità tal-Madonna ta’ Lourdes tixtieq tirringrazzja lil Renzo Gauci, il-moħħ wara din l-opra, għall-paċenzja, d-dedikazzjoni u x-xogħol professjonali li għamel fuq l-iskultura u l-istatwi kollha tal-bradella. Grazzi wkoll lil Julius (Ġilju) Sacco u ħuh Charlie għax-xogħol metikoluż fl-injam. Ġilju ħadem b’dedikazzjoni u sengħa kbira b’idejh kull spezzatura, kunċett li ssuġġerieh hu stess wara konsultazzjoni mad-disinjatur sabiex il-bradella tkun opra unika. Grazzi wkoll tmur lil Kelinu Grima li ħadem illostru kollu bit-tajjara kif kien isir fl-antik. Grazzi lil membri konsulturi li kienu strumentali sabiex tintlaħaq il-kwalità mixtieqa. Grazzi lil dawk kollha li għenu sabiex dan il-proġett isir realtà wara għexieren ta’ snin. Fl-aħħar u mhux l-inqas grazzi lil Godfrey Axiaq benefattur kbir li ħallas din l-opra b’ringrazzjament u qima lejn Ommna Marija ta’ Lourdes. Minn hawn f’isem il-Konfraternità nixtieq nirringrazzjah ta’ dan il-ġest hekk kbir. Grazzi mill-qalb lil Madonna ta’ Lourdes li tatna s-saħħa biex naraw u ngawdu opra daqstant sabiħa u nitolbuha sabiex tagħtina x-xorti li naraw Lilha li hi sbuħija bla tarf meta mmorru fil-ħajja ta’ dejjem.

Serata Muziko Letterarja, fl-okkazjoni tal-ftuh u tberik tal-Bradella u Bankun godda tal-Madonna ta' Lourdes fir-rahal tal-Qrendi, imtellgha mill-Kor Collegium Musicum.

0